Ze zijn er!!!

 Ongelooflijk, veel vroeger dan ik had verwacht zijn mijn Topmadammen geleverd!!! Oh wat spannend om die doos open te doen!!!!

De tafel van 10

 Ik ben nog aan het nagenieten van een onvergetelijke avond. A night at the Museum.

Vorig jaar heb ik op een veiling tijdens Antwerp Diner geboden op een prachtlot. Een privé rondleiding in het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen after hours, gevolgd door een diner in een museumzaal voor 10 personen!

Redelijk snel besliste ik om deze unieke ervaring te delen met Topmadammen, madammen die me geholpen hebben met mijn boek, zomaar, zonder er ook maar iets voor terug te willen.

Eerst werden we ontvangen met een glaasje bubbels. Daarna nam gids Katrijn ons mee op vrouwenwandeling door de prachtige zalen.

De sensatie om zo goed als alleen door die museumzalen te mogen flaneren is ongelooflijk.

Na haar geweldige tour namen we plaats aan een prachtig gedekte tafel in de Salon, persoonlijk vind ik dat de allermooiste zaal in het hele museum. De Amaryllissen kleurden perfect bij de cover van mijn boek en de mooie uitnodiging en menukaartjes ontworpen door PLOEK.

Nadat ik een (hopelijk niet te lange) speech hield waar ik het (bijna) droog heb gehouden werd ons een overheerlijk 3-gangen menu geserveerd.

Daarna was het praten, lachen, poseren, genieten.

Dank jullie wel Hanna, Lise, Luka, Helga, Isabelle, Ilse, Hélène, Inge en Liene.

Jullie zijn echte Topmadammen!!

Ik leef voor jou

Gisteren startte de musical ‘Ik leef voor jou‘ over Ann Christy in het Fakkeltheater in Antwerpen. Omdat Ann een hoofdstuk heeft in mijn boek Topmadammen, had ik contact opgenomen met Sam, de directeur van Iskariot, het gezelschap.

De timing is niet perfect, het stuk loopt in Antwerpen tot 6 oktober, mijn boek komt pas uit op 15 oktober, maar we vonden het toch de moeite om een partnership aan te gaan.

Zowel bij de eerste tryout op 6 september 2025 als op de tweede op 7 september 2025, ben ik met kaartjes voor, tijdens of na de voorstelling naar het theater gegaan en sprak mensen aan over het stuk, en over mijn boek. 

Zondag geraakte ik aan de praat met een heel mooi stel mensen. Een ouder echtpaar, en een vriendin. De man was duidelijk aangedaan, en werd elke keer emotioneel wanneer hij Ann Christy ten berde bracht. Tranen met tuiten had hij gelaten tijdens de voorstelling. We hadden een fijn gesprek over muziek, over Ann, over andere vrouwen, en over de dingen van het leven en toen kwam actrice Daphne Wellens ineens op ons afgevlogen. Zij neemt de rol van Ann Christy voor haar rekening in deze productie.

‘Ik zocht jullie’, zei ze. ‘Jullie zaten op de eerste rij en ik zag dat jullie door emoties overmand werden. Ik zei tegen mezelf, ik MOET die mensen zometeen spreken, en ik ben zo blij dat ik jullie nog gevonden heb.’ Het echtpaar en Daphne startten een geanimeerd gesprek, ik vroeg de dame om haar telefoon om een foto van dit moment te maken, als herinnering.

Na een warme knuffel aan alledrie, nam Daphne afscheid. Het drietal ging nog een hapje eten met een grote glimlach op hun gelaat.

Wij wandelden naar huis. In de Kloosterstrat zong ik zachtjes een strofe uit ‘Dag vreemde man’, een prachtnummer van Ann Christy dat me steeds naar de keel grijpt. De dame van een koppel dat net voor ons liep draaide zich om. ‘Da’s Ann Christy!!’  zei ze. ‘Wat een zangeres, zo hebben we er nooit meer een gehad.’

Er ontspon zich een levendig gesprek tussen ons drie over welk liedje we het mooiste vonden, de teksten, de tragiek en de schoonheid ervan.

Kijk, dat is wat muziek met een mens doet. Dat is wat Ann Christy met een mens doet. Ga kijken!

Great Timing

De afspraak bij Pelckmans liep geweldig! Ze geloven erin. Het boek wordt een mooie hardcover, met illustraties van Ploek, die zagen ze ook meteen zitten. Streefdoel is om het boek tegen eind september 2025 in de winkel te hebben, mooi op tijd voor de feestdagen. Lise ging al een keer grondig door hoofdstuk 1, en ik leerde al snel de meerwaarde kennen van een uitgever. 

Mijn tweede hoofdstuk zou over Maria Pypelinckx gaan. De moeder van Peter Paul Rubens. Ik verdiepte me in archieven, artikels, boeken en tijdschriften. Eind juni 2024 was het zo goed als klaar.

Mijn gids- en chocoladeworkshop activiteiten concentreren zich van de maanden april tot en met juni, en van september tot miden december, dus de zomer had ik wat meer tijd om me te verdiepen in mijn vrouwen. De werktitel, ‘Topwijven’ haalde het uiteindelijk niet, unaniem kozen we voor ‘Topmadammen’! Het moest Antwerps klinken nietwaar?

Op 19 juni 2024 waren we uitgenodigd op een ‘burenavond’ in het mooie Plantin-Moretus museum op de Vrijdagmarkt. Omdat ik zo van het museum hou, wilde ik er absoluut ook een Plantin of Moretusvrouw in, ik wist alleen nog niet welke. Ik legde mijn idee voor aan Odette van het museum. “Een boek over vrouwen? En er komt er eentje van ons in? Wanneer komt het uit?” vroeg ze. 

“September of oktober 2025” antwoordde ik. “Dat is fantastisch”, zei ze, “Op 15 september 2025 openen wij een tijdelijke tentoonstelling ‘Vrouwenzaken/Zakenvrouwen‘ om de ‘vergeten’ vrouwen achter de man in de kijker te zetten. Het zou fantastisch zijn om je boek daaraan te koppelen”

En zo kwam ik weer aan een hoofdstuk. Eentje over Anna Goos. De allereerste Moretus-weduwe die de zaak draaiende hield na het overlijden van haar man.

De Afspraak

 Op 18 april 2024, amper 9 dagen na mijn pitch, om 22h30 kreeg ik deze mail in mijn inbox:

Dag Carolien,

Dankjewel voor je mailtje en je pitch! Die is via mijn collega’s op mijn bureau beland.

Klinkt alvast de moeite waard om even te bespreken bij een koffie. Zie je het zitten om eens af te spreken op de uitgeverij en het boekidee te bespreken?

De agenda zit hier de komende weken goed vol, maar vanaf de tweede week van mei is er al wat meer ruimte, dus als je daar een gaatje hebt, hoor ik het graag!

Veel groeten, en dankjewel alvast om aan ons te denken voor je pitch,

Lise

Wauw, dat leek me wel heel snel.

We prikten een datum, 21 mei, en gemotiveerd begon ik te schrijven aan Topmadam nummer 2 en te denken aan de uitvoering van het boek. Ik ging schrijven over bestaande vrouwen. Bekende en minder bekende, maar van allen bestonden afbeeldingen. Portretten, foto’s,…

Om een mooie continuiteit te hebben in het boek zou ik het liefst tekeningen laten maken, en dan bij voorkeur door een Antwerpse illustratrice. Het moest een vrouw zijn.

Na een heerlijke vakantie met Wandering Ladies, all-in wandelvakanties in Andalucia met +/- 20.000 stapen per dag, ging ik een paar dagen voor mijn afspraak bij de uitgeverij met Kristoffel naar een tof marktje op de Groenplaats, de Makersmarkt en daar zag ik Luka Godon, PLOEK, die ik al een tijdje ken, net als haar ouders. 

Luka maakt hele grappige tekeningen, beestjes, grapjes, tekenboekjes voor kinderen, maar ineens viel mijn oog op iets totaal anders. Een prachtige potloodtekening.

‘Wie heeft dat gemaakt?’ vroeg ik. ‘Ikke’, zei ze.

‘Ik schrijf een boek over historische Antwerpse vrouwen en ben op zoek naar een ilustrator. Liefst eentje uit Antwerpen, en liefst een vrouw. Zou jij dat zien zitten?’

Ze kreeg zowaar een traan in haar ogen, graap de arm van haar (plus)papa vast en zei ‘Oh, dat is een kinderdroom van me!’

En we gingen samen in zee.

De pitch

 De figuur van Agatha Gijzen bleef me boeien. Ik ben al zo’n goeie tien jaar gids in Zoo Antwerpen maar, behalve op hun website, is er verder geen spoor van haar te vinden.

Ze is wel terug te vinden op Wikipedia, Arnout Hauben heeft aandacht aan haar besteed in zijn boek en televisieprogramma, er is haar proefschrift dat zelfs werd uitgegeven, net als haar boek over Okapi’s (in het Duits), maar ik zocht meer. Ik wilde haar verhaal vertellen, en kaderen in haar tijdsbeeld.

Agatha is overleden in 1995. Misschien waren er nog wel ZOO medewerkers (op rust?) die haar gekend hadden en me wat meer over deze bijzondere vrouw konden vertellen? En ja hoor! Die waren er. Dankzij ex medewerkers kreeg ik een beter beeld van haar, en eens ik tevreden was met haar verhaal, stuurde ik het op aanraden van mijn partner naar een uitgever.

“Stuur het maar,” zei hij, “het duurt maanden voor die reageren, als ze überhaupt reageren.” En op 9 april 2024 stuurde ik deze mail uit naar het algemene mailadres van Uitgeverij Pelckmans:

Beste Pelckmans team,

Al bijna 20 jaar ben ik full time stadsgids in Antwerpen en ik ben een boek aan het schrijven. Over Antwerpen natuurlijk, meer bepaald over een aantal Antwerpse topwijven.

Ik vermoed dat jullie met zeer grote regelmaat brieven en manuscripten krijgen, en bij het lezen van deze intro al een diepe zucht slaken maar laat me jullie overtuigen dat dit boek het echt verdient om door jullie uitgegeven te worden.

Antwerpen. Wereldstad, inclusief, vooruitstrevend, open minded, en toch zijn er zo weinig openlijke blijken van eerbetoon aan … vrouwen.

Met mijn boek wil ik eer betuigen aan die vrouwen die het leven in Antwerpen een beetje meer vorm en kleur hebben gegeven. Vrouwen die geschiedenis hebben geschreven, of die zelfs hebben veranderd. Vrouwen zonder wie Antwerpen een andere stad zou zijn geweest; Topwijven dus.

Deze vrouwen verdienen een standbeeld, een straat, een plein. Maar deze vrouwen verdienen het vooral om herinnerd te blijven. In een boek!

Een greep uit de vrouwen die aan bod komen (sommige verhalen zijn al klaar, andere bijna en een aantal zijn in research fase):

Agatha Gijzen, Maria Pypelinckx, Regine Beer, Nicole Van Goethem, Mary Prijot, Helena Fourment, Martina Plantin, Mathilde Schroyens, … Ik heb er voldoende voor een tweede of derde boek.

Gezien mijn professionele activiteit als stadsgids werk ik samen met het boek een stadswandeling rond dit thema uit, de Topwijventour. Een eerste deed ik al voor Gazet van Antwerpen, in het stadsmagazine Citta van 2 en 3 maart jl (zie bijlage).

Elk jaar neem ik zo’n 1000 mensen mee op stadswandeling door Antwerpen. Dat zijn allemaal potentiële kopers van een mooie uitgave over boeiende vrouwen, en over Antwerpen.

Veel van mijn klanten zijn vrouwen, vrouwenverenigingen zoals Markant, Zilveren passers, … En u weet ongetwijfeld beter dan ik dat vrouwen de grootste boekenlezers zijn, veel meer dan mannen.

Niet dat ik het mannelijk leespubliek wil weren, integendeel. Het verhaal van elke vrouw wordt gekaderd in haar tijdperk. Zo is er de Gouden Eeuw en de Val van Antwerpen (Maria Pypelinckx), de impact van boekdrukkunst op het dagelijkse leven (Martina Plantin), de eerste vrouwen in politiek (Mathilde Schroyens), de omslag van dierentuin als rariteitenkabinet naar onderzoekscentrum (Agatha Gijzen),…

Worden jullie bij het lezen van deze namen net zo enthousiast als ik?

In bijlage een eerste hoofdstuk als smaakmakertje.

Ik hoor graag van jullie.

Een 10.000 stappen tour voor Citta

 In februari 2024 kreeg ik een mailtje met de vraag of ik voor CITTA, de weekendbijlage van Gazet Van Antwerpen, een 10.000 stappenwandeling kon uitwerken, rond vrouwen.

Ja, heel graag!! Ik had al een shortlist in mijn hoofd en begon weer met Agatha.

Het artikel verscheen in de weekendkrant van 4 en 5 maart in het kader van Internationale Vrouwendag op 8 maart. De reacties waren alleen maar positief!

Ik dacht bij mezelf ‘Zou hier geen groter verhaal in zitten? De levensverhalen van een aantal fantastische Antwerpse vrouwen uit de geschiedenis?’

En ik begon aan mijn eerste boek. Werktitel ‘Topwijven’.

Hoe het allemaal begon

In september 2019 liep er een tof mailtje bij me binnen:

“Beste Carolien,
In het kader van het nieuwe Canvas-programma “Meer Vrouw Op Straat” met Sofie Lemaire had ik een vraag voor jou. Kan ik je in de loop van de dag eventueel telefonisch bereiken?
Alvast bedankt.
Vriendelijke groet,
Arne
Productiehuis ‘De Chinezen’

De Chinezen werkten in opdracht van Canvas aan het televisieprogramma ‘Meer vrouw op straat’. 

De bedoeling was om belangrijke vrouwen uit de Belgische geschiedenis meer naambekendheid te geven en steden en gemeenten aan te moedigen om in de toekomst meer straten naar vrouwen te vernoemen.
In elke stad waar ze opnames gingen maken, acht steden in het totaal, richtten ze tijdelijk een pop-upstudio in op een herkenbare plaats, waar mensen voor de camera vrouwen kort konden voorstellen en “nomineren” om een straat te krijgen.

In Antwerpen was dat op de Groenplaats en er werd mij gevraagd of ik zin had om op zaterdag 28 september langs te komen om Agatha Gijzen te nomineren, een dame die zeer belangrijk is geweest voor Zoo Antwerpen.
Een perfecte keuze, want naast stad- en Lifestylegids, ben ik ook al een hele tijd ZOOgids. 

Zo gezegd, zo gedaan en hiermee werd, zonder dat ik het toen al doorhad, het eerste zaadje geplant voor mijn boek over Antwerpse Topmadammen…

Zeventiende eeuws stofzuigen

Het Plantin Moretus Museum in Antwerpen is tijdelijk gesloten wegens grondige renovatie.
Dit prachtige museum, gewijd aan de boekdrukkunst, en aan het dagelijkse leven van een Antwerps familiebedrijfje uit de 16e, 17e, 18e en zelfs stukje 19e eeuw vind ik nog steeds één van de mooiste van deze hele stad.

Ik geef er graag rondleidingen. Aan bedrijfsleiders, kinderen, verenigingen, ... en probeer ze allemaal eens op een andere manier naar een boek te laten kijken.
Het boek. Eén van de belangrijkste uitvindingen van de mens ooit. Want door het verdelen van boeken, verdeel je kennis, en geef je mensen de mogelijkheid die kennis te vergaren, en ervan te leren.

Vandaag verschijnen er - in Vlaanderen alleen - elk jaar 11.000 nieuwe titels. Dit zijn alleen publicaties van Vlaamse uitgeverijen, dus boeken die door Nederlands uitgeverijen op de Vlaamse markt worden uitgebracht tellen hier niet in mee.

Als boeken nog gemaakt zouden worden zoals in de tijd van Christoffel Plantijn, waren het er geheid een heel stuk minder.

Voor elke bladzijde moesten er eerst handmatig loden lettertjes in een zetregel worden geplaatst, in spiegelbeeld. Vele zetregels samen vormden één zetblok dat werd opgebonden. Het zetwerk werd daarna op een drukpers geplaatst en vastgezet met stukjes hout zodat het niet kon verschuiven. Het zetblok werd ingeinkt, en dan werd een licht vochtig stuk papier aangebracht op het timpaan. Het papier werd tot boven het ingeinkte zetblok geschoven, en dan werd het papier op het zetblok geduwd door aan de hefboom van de drukpers te trekken.

Als u graag enkele lettertjes in een andere kleur had, moest deze bewerking herhaald met een ander zetsel en andere inkt, en wilde u er een tekeningetje bij, moest de bewerking in het geval van een kopergravure nog eens herhaald, op een andere machine.
En dan had u één enkele bladzijde, voor één boek gedrukt.
Probeer u even voor te stellen hoelang het zou duren om de volledige oplage van het Puttertje van Donna Tartt, een kolos van 928 bladzijden, op deze manier te produceren.





Toen was een boek uitgeven nog echt handenarbeid.

Vandaag lezen we allemaal. Een boek, de krant, de Story of Dag Allemaal. We lezen op papier, of digitaal. Op onze computer, Ipad, E-reader, ... en klikken videofragmenten aan die tussen de tekst verschijnen. Kon Christoffel nog maar eens één dag op aarde doorbrengen, wat zou hij zijn ogen uitkijken.

Dus toen er een oproep werd gelanceerd onder de vaste gidsen van het Plantin Moretus museum, waar ik ook toebehoor, dat er vrijwilligers nodig waren om het museum klaar te stomen voor de grote heropening in september 2016, aarzelde ik geen seconde.
Ik gaf me op voor de discipline 'boekrestauratie' en gisteren was mijn eerste dag.

Samen met Jef, een collega stadsgids, bracht ik een paar uur door tussen de bustes van de grote inspiratiebronnen en lichtende voorbeelden van Christoffel en zijn nazaten. In de grote bibliotheek. IN de grote bibliotheek waar ik tot voorheen alleen maar 'voor' had gestaan.
En het was onze taak om één voor één alle boeken van de gigantische collectie uit de boekenkasten te halen en ze weer (in de juiste volgorde) terug te zetten nadat we ze eerst hadden moeten inspecteren, en schoonmaken.
Met een stofzuiger.

Ik nam er mijn tijd voor. Het is namelijk niet iedere dag dat je een boek uit 1528 vasthoudt.


Sommige exemplaren waren prachtig!! Ingebonden in een luxueuze lederen band, compleet met metalen slotjes. Ik ging meteen op zoek naar intieme geheimen of liefdesbriefjes maar helaas, die zaten er niet (meer?) in.


Ik vond een Hebreeuws boek met een erratum op de eerste pagina, en het titelblad op de laatste.
Natuurlijk, die lezen van rechts naar links.


En nadat ik een oud laagje stof van tussen de bladzijden van een Franse biografie over Richelieu uit 1695 had opgezogen, zette ik mijn kostbare bronnen van oude wijsheid weer terug achter slot en grendel.

Alles kan beter. Filmtrailers

Sinds een paar maanden ben ik lid van een supertoffe internationale vrouwenvereniging, AWCA, en onderneem met mijn nieuwe vriendinnen allerlei toffe dingen. Daguitstappen zoals bijvoorbeeld naar Rotterdam, stadswandelingen (waar ik als gids eens gegidst word), etentjes, vergaderingen, kussens maken voor het goede doel, en deelnemen aan de leesgroep.

Elke maand lezen we een boek, en komen dan bij één van de leden samen om het te bespreken. Ik heb al een paar mooie boeken ontdekt die ik anders misschien niet gelezen zou hebben. Zoals The Children Act (niet echt kapot van maar toch interessant), Girl on a train (die had ik zonder leesclub waarschijnlijk ook wel gelezen), The Invention of Wings, a must read, wat een boek!!!! en vanmorgen heb ik na een slechts een paar dagen een ongelooflijk pakkend boek uitgelezen, Me before You.

Het begint als een klassieke tearjerker, knappe, rijke, succesvolle jongeman raakt verlamd na een ongeval en verliest alle hoop in het leven. Teneinde hem wat op te krikken, huurt zijn moeder een schattig, onzeker, onervaren jong meisje in om 6 maanden voor hem te zorgen.
Beetje vreemd, want als ik schatrijk was, en mijn zoon hulpbehoevend, zou ik de meest bekwame en ervaren verzorgers inhuren die er in de wereld te vinden zijn.

En de rest van het verhaal laat zich wellicht raden ... Of toch niet?

Ik ga er hier niet meer over schrijven, maar als je je echt eens wilt verliezen in een mooi boek waarbij je toch wel een paar Kleenexjes nodig zult hebben, dan is dit het boek dat je moet in huis halen.

Twee jaar na publicatie van het boek werd de film aangekondigd die binnenkort in de zalen zal verschijnen. We hebben al beslist om hem samen met de leesgroep te gaan bekijken.

Nieuwsgierig geworden naar het boek, de auteur, de film etc struinde ik het internet af, en na enkele minuten moest ik mijn man gelijk geven in één van zijn meest gedetermineerde meningen.

Mijn man gaat dolgraag naar de film, het is bijna gelijk wat voor film, "als het maar beweegt" is zijn motto, en hij laat zijn keuze meestal bepalen door de regisseur of scenarist, en heel uitzonderlijk misschien door één of meerdere van de acteurs.
Maar hij kijkt nooit, nooit, ECHT NOOIT, naar filmtrailers.

Ik wel.
Pas nog, naar de nieuwe Jungle Book, die wil ik echt zien.

Maar toen ik op zoek ging naar 'Me before You' op Youtube vond ik een official trailer, en nog een official trailer, een official trailer #1 en zelfs een trailer review; een blik achter de schermen van de trailer, met andere woorden, the making of the making of the making of.


En als je zelfs maar één van deze trailers bekijkt, is je volledige leeservaring verpest.
Er zitten zo'n mooie scenes in het boek, scenes die zonder twijfel op een prachtige manier in beeld zullen worden gebracht, maar om die nu zomaar uit de context van de film te halen en ze in een trailerke van 2 minuten en 48 seconden te steken, dat is bijna misdadig.

Deze trailers maken dat elke ontroerende verrassing, elke wonderbaarlijke verbazing, elke pijnlijke herkenning, het diepe medeleven met de avonturen, ervaringen en keuzes van deze protagonisten tijdens het lezen van het boek of het kijken van de film brutaal de nek worden omgedraaid, en de kop afgerukt.

Tot ik deze vond.
Een trailer zoals een trailer moet zijn. De sfeer scheppen zonder de plot te grabbel te gooien, de karakters schetsen zonder ze helemaal bloot te geven, de nieuwsgierigheid zo prikkelen zodat je bijna met een rode stift de releasedatum van de film in je agenda wilt schrijven (3 juni voor diegenen die het willen weten).

Dus, liefhebbers van een ontroerend boek, of mooie film, rep je naar de boekhandel en begin te lezen en bekijk alleen maar deze trailer:


Ik meen het he, ALLEEN MAAR DEZE!!!

Geruchten doen razend de ronde.

Herfst. Nat. Koud. Guur. Vroeg donker. Joepie. Terug tijd om te lezen.

Vroeger zat ik elk vrij moment met mijn neus in een boek. Ik kon me helemaal laten meeslepen door een goede, droevige, spannende, humoristische of historische roman. Tegenwoordig ontbreekt me vooral de tijd om te lezen. De digitale (r)evolutie bracht soelaas en zo schafte ik me vorig jaar een E-reader aan. (Voor de geïnteresseerden, de Sony PRS-T1, zeeeeer tevreden!!) Omdat ik zoveel onderweg ben, en niet altijd een 400 pagina’s tellende turf op zak draag, is die E-reader het ei van Columbus. Met dat ding heb ik altijd wel een boek op zak. Wat zeg ik, wel 30 boeken.

Natuurlijk koop ik nog wel eens papieren exemplaren. Ten eerste zijn niet alle boeken verkrijgbaar als Epub, en ten tweede wil het oog ook wat. Daar waar enerzijds de e-books ongetwijfeld een impact hebben op de boekenverkoop, is het nu aan de uitgeverijen om inventief uit de (lees)hoek te komen en wat meer aandacht te besteden aan vorm. Een leesboek digitaal lezen is prima, een fotoboek daarentegen … De laatste tijd zie je wellicht daarom steeds meer en meer prachtige uitgaven, met aparte layout, en veel, heel veel foto’s.

Ik keek mijn ogen uit op de ondertussen 46e Boekenbeurs, wat een aanbod (en nee, ik heb niet tussen die paar duizend andere mensen staan aanschuiven voor het boek van Amazing Astrid Bryan) en toen ontdekte ik de perfecte symbiose tussen oude en nieuwe media.

De InstaRoman

Om het tienjarig bestaan van Antwerpen Boekenstad te vieren schreef stadsdichter Bernard Dewulf, met behulp van alle Antwerpenaren, de allereerste InstaRoman. Elke dag vanaf 31 oktober postte hij zinnen op de Instaroman website en die zinnen zouden, gelinkt aan foto's, een boek gaan vormen. Antwerpen Boekenstad lanceerde een oproep om de zinnen van de dichter aan te vullen met passende foto’s. Te posten via Instagram.

Voor wie Instagram niet kent, Instagram is een gratis programma om foto’s te maken, te bewerken met een filter (bijvoorbeeld een Polaroid effect) en te delen met andere Instagram gebruikers of andere sociale netwerken als Twitter of Facebook.

Om een foto aan een zin van de roman toe te wijzen moest je deze uploaden naar Instagram en voorzien van de juiste hashtag (#), bijvoorbeeld #instaroman11.

Live gedrukt op de Boekenbeurs

Bernard Dewulf kiest bij iedere zin de beste foto en dan wordt het geheel door Antwerpen Boekenstad gepubliceerd. De InstaRoman wordt dit weekend live gedrukt op de Boekenbeurs en de personen waarvan een foto werd geselecteerd, krijgen als teken van waardering een exclusief exemplaar van dit toch wel bijzondere boek.

Ik zit hier als een klein kind dat naast de schoorsteen wacht op Sinterklaas achter mijn PC en bij elke mail die binnenkomt hoop ik dat het er één is van Antwerpen Boekenstad met de verlossende boodschap “Gefeliciteerd! Uw foto bij zin 11 is geselecteerd. U mag uw InstaRoman komen ophalen."

Wie alle zinnen en ingestuurde foto's wilt bekijken, ga eens naar de InstaRoman website.

En ach, als ik hem niet gewonnen heb, ga ik hem gewoon kopen. De InstaRoman is vanaf 13 november te koop in het Letterenhuis, Minderbroedersstraat 22, Antwerpen.

Carolien blogt ook voor Dna.be

Het verdriet van Romeo

Als je Romeo heet, kan je relatie met je geliefden niet over rozen gaan. Stel je voor dat Julia net als Sneeuwwitje weer wakker was geworden na een kus van haar Romeo en nog lang en gelukkig met hem had geleefd.
Daar had vader Capulet zeker een stokje voor gestoken.

Het is blijkbaar het lot van alle Romeo's in deze wereld om hartzeer te hebben.
Mijn Romeo, de mooie blauwstaart papegaai van Dierenspeciaalzaak De Pauw is ook van zijn geliefden gescheiden want verplaatst naar een andere winkel (dat verhaal kun je hier lezen), en regelmatig haal ik samen met de collegaatjes van de winkel herinneringen aan hem op, zoals een stel treurende polyamoristen bij de koffietafel van één van hun lovers.

Gisteren gingen mijn man en ik wat boodschappen doen op de Boomsesteenweg, Brico, Ikea, je kent dat wel, en onlangs was ik erachter gekomen dat het hoofdhuis van Dierenspeciaalzaak De Pauw vlakbij Ikea zit, aan de overkant, net voorbij Cardoen. We hadden een autootje gehuurd, en gelukkig kattenbakzand nodig, dus wij draaiden de parking op van De Pauw.

En ja hoor, daar zat hij, in een grote kooi, net naast de ingang. Ik stapte erop af en begon tegen hem te praten. Herkende hij mij? Hij hield zijn kopje scheef en keek me indringend aan. Verbeelde ik het me, of lagen zijn veren er iets minder mooi bij?
Het duurde even, maar uiteindelijk kwam hij me toch gedag zeggen, en knabbelde wat op mijn vinger.

Toen ik vandaag verslag uitbracht in Antwerpen (met de foto's die meteen opgehangen werden), zei het meisje me:

"Hij heeft daar heel wat minder passage, de mensen zien hem niet meteen zitten als ze de winkel binnenstappen, en hij voelt zich vaak eenzaam."

Bij deze een oproep aan alle Ikea bezoekers. Ga vooraf even langs De Pauw, en als je een mooie blauwstaart papegaai ziet zitten naast de ingang, maak er dan even een praatje mee, en doe hem de groetjes van zijn vrouwen.




Hoe het afloopt kun je hier lezen.

Den Boerentoren heeft een nieuw lief

In 2004 was het nog dik aan tussen de Boerentoren en de O.L.V. Kathedraal, maar ook torens hebben blijkbaar wel eens last van de 7 Year Itch.

De Kathedraal bezweek tijdens ABC2004, Antwerpen Wereldboekenstad voor de poëtische Boerentoren die haar helemaal inpakte met het liefdesgedicht voor de gelegenheid geschreven door toenmalig stadsdichter Tom Lanoye. De slotstrofe van het gedicht heeft 6 maanden aan de Boerentoren gehangen en is na afloop van het boekenjaar letter per letter verkocht door Veilinghuis Bernaerts.

De tekst luidde als volgt: "Aanvaardt mij. Neemt mij. Ziet mij staan. Begint met mij zo dag zo nacht. Uw pracht van voor af aan. Oh kijk dan. Houdt van mij. Bezwijkt. Houdt u niet in."

Na poëzie probeert de Boerentoren het nu met beeld en tracht hij die nieuwe toren van 't Stad, het MAS visueel te bekoren.

De Boerentoren is immers volledig gedecoreerd met afbeeldingen van handjes, dezelfde handjes zoals er 3185 stuks de gevels van het MAS versieren. In 2004 heeft de O.L.V. Kathedraal uiteindelijk de liefdesverklaring van de Boerentoren beantwoord.
Zal het MAS dat ook doen?

Het zal in ieder geval niet meer met de stem van La Esterella zijn






Dit stukje werd herschreven voor GVA.be

Van de raaf, de vos, de rat, de leeuw, het stuk kaas en koeiestront

Gisteren wandelde ik in de late namiddag door het Antwerpse stadpark naar het Theaterplein. Het begon al een beetje te schemeren maar de kale bomen maakten dat het nog best licht leek.
De enige donkere schaduwen boven mijn hoofd waren de grote zwarte raven die druk in de weer waren.

Prachtige maar ook een beetje angstaanjagende vogels zijn het, en ik dacht nog aan wat mijn vader pas zei: "Je zult toch maar een klein musje zijn en er komt zo'n gigantische raaf op je af gevlogen. Je schrikt je rot."

Rakelings langs mijn rechterschouder voelde ik iets naar beneden vallen, met een zware plof op de grond.
Het was een kwart stokbrood, lichtbruin, niet belegd en was uit de bek gevallen van 1 van de zwart gevleugelde kolossen. Hij ging op een tak zitten, hield zijn kopke scheef en keer me even aan. "Wat zal ik ..." zag ik hem denken maar te laat, zijn kompanen hadden de strijd al beslecht en ik zag eentje ervan wegvliegen met de buit.
Het deed me denken aan die fabel van de raaf en de vos en dat stuk kaas en hoe ging dat ook alweer?

Thuis komend even gegoogeld, en voor het eerst het internet beschouwd eerder als vloek dan als zegen.
Waar het wereld wijde web een paar jaar terug overal meteen een duidelijk antwoord op gaf, zaaide het nu eerder verwarring.

De ene pagina maakt immers gewag van de fabel "De Raaf en de Vos" van Jean de la Fontaine. Een raaf zit op een tak en heeft een heerlijk stuk Gouda in zijn bek. Een sluwe vos nadert en begint de raaf te bestoefen. Zo van Oh mijnheer de Raaf, u heeft toch zo'n mooie stem, zing alstublieft voor mij. waarop de domme raaf zijn kwek opent en pardoes het stuk kaas loslaat. En wie gaat daar mee lopen? Juist ja, de vos.

Een andere bron meldt dan weer dat deze fabel helemaal niet van de hand van de la Fontaine is, maar van Aesopus, een Grieks dichter, en dat het geen stuk kaas was dat de raaf in zijn bek had, maar een lap vlees.

Volgens Wikipedia is de fabel van de raaf en de vos dan weer een volksverhaal uit Indonesie, en gaat het er helemaal anders aan toe.
In een land heeft het al heel lang niet meer geregend, met een vreselijke droogte tot gevolg.
Een vermoeide vos zit onder een boom en ziet een raaf met een rat. Hij spreekt de raaf aan en deze wil niet antwoorden, omdat de rat dan uit zijn snavel zal vallen. De vos vertelt dat hij van de koning van het bos hoorde dat de koningin erg ziek is. Genezing is alleen mogelijk als er een raaf voor haar zou zingen, zijn lied is in de droge tijd mooier dan dat van een nachtegaal. De raaf doet zijn snavel open om te zingen en laat de rat vallen.
De vos slikt de rat door zonder te kauwen, maar het beest blijft in zijn keel steken. De vos wil de rat doorslikken, maar de rivier is droog...

Weer wat muisklikken verder kwam die rat weer boven water die per ongeluk in de kooi van een leeuw terecht gekomen was. De leeuw spaarde de rat, en toen hij later in de jungle in een val was gelopen en er niet meer uitkon, knaagde de rat het net door waarin de leeuw gevangen zat.

Nu ja, het maakt eigenlijk niet uit wie welke fabel (als eerste?) heeft neergepend, er zit altijd wel een moraal achter, en dat brengt me bij een leuk verhaaltje dat ik lang geleden eens gehoord heb.

"Het is winter en een klein uitgeput vogeltje strijkt neer in een grote bevroren wei. Hij heeft het koud en kan niet meer. Er loopt een grazende koe langs en die laat een enorme koeienvlaai vallen, boven op het arme vogeltje. Het diertje denkt dat nu echt zijn laatste uur geslagen heeft, en onder welke omstandigheden dan nog, maar na een paar ogenblikken krijgt het vogeltje het weer lekker warm, door de dampende koeienstront.
Hij merkt ook lekkere voedzame graantjes in de vlaai en begint langzaam wat te eten. Na een tijdje is hij weer zo opgeknapt dat hij begint te zingen.
Een kat die langs de weg wandelt, hoort het vogelgezang en sluipt erop af.
In de enorme koeienvlaai ziet hij een klein vogeltje zitten. Voorzichtig met zijn pootjes bevrijdt hij het vogeltje uit zijn benarde positie, veegt de koeienstront van zijn vleugeltjes en Hap, slokt het vogeltje in 1 keer binnen en wandelt verder."

Wat is de moraal van dit verhaal?

Iemand die op je kop kakt, heeft het niet altijd slecht met je voor.
Iemand die je uit de stront haalt, heeft het niet altijd goed met je voor.
En als je eenmaal in de shit zit, hou dan in godsnaam je kop dicht!

Het perfecte einde

Ik had me nog zo voorgenomen mijn best te doen.
Te luisteren in plaats van te spreken.
Te begrijpen in plaats van te oordelen.

Helaas, helaas, driewerf helaas.

Sinds een paar weken zit ik in een leesclub. Vroeger was lezen 1 van mijn favoriete bezigheden. Verslonden heb ik ze, boeken in alle soorten, maten en gewichten. Tot de overdaad schaadde. De verplichte literatuur op school heeft me de das omgedaan. Verplichte lectuur voor Nederlands, Frans, Engels, Duits, ... Nooit kon ik nog eens iets voor de lol lezen, iets dat ik zelf had gekozen.

Ik begon te skimmen. Zo snel mogelijk door een tekst gaan, of boek, en alleen de essentie proberen te bewaren. Niet leuk, maar wel efficient.
Eens de schoolbanken verlaten begon ik in een vreemde taal te lezen, in het Engels, en las weer even elke zin, elk woord, tot ik het Engels bijna zo goed beheerde als mijn moedertaal en terug aan het skimmen sloeg.
Het Engels lezen beviel me tegen dan zo goed, dat ik niets anders meer las. Originele Engelse of Amerikaanse uitgaven, maar ook vertaalde literatuur. Vertaald naar het Engels

Tijdens mijn opleiding als stadsgids kon ik het me dan weer niet permitteren me te verliezen in een literair werk dat niets met Antwerpen of haar geschiedenis te maken had. Gelukkig zijn de geschiedenisboeken van vandaag iets vlotter geschreven dan die van een paar decennia terug, waar je je nog echt doorheen moest worstelen en sommige zinnen 2 of meer keer hardop moest lezen voor je begreep waar het in godsnaam over ging.
Maar toch knaagde het ergens. Ik wilde weer gaan lezen. Goeie boeken, in het Nederlands. Maar hoe zou ik het kaf van het koren kunnen scheiden in deze maatschappij waar elke dag talloze nieuwe titels verschijnen?

Een klein berichtje op de website van De Groene Waterman sprak me aan.

"Literaire leesgroep:
Boeiende boeken tussen pot en pint: dat zijn de leesgroepen van boekhandel De Groene Waterman. U kan à la carte kiezen per boek of voor de hele cyclus. De deelnemer verbindt zich ertoe om het gekozen boek op voorhand te lezen, zodat een rijke uitwisseling met de ideeën van andere lezers kan plaatsvinden. De leesgroep komt om de zes weken bijeen. Deze bijeenkomsten gaan door in de kelder. Deelname is gratis, maar graag op voorhand inschrijven."

Dat was het, een leesclub! Ik schreef me meteen in en begon vol enthoesiasme aan het eerste boek, '100 Jaar Eenzaamheid' van Gabriel Garcia Marquez. Vanaf de eerste pagina zat ik volledig in het verhaal. Elk vrij moment greep ik naar het boek om de familiekroniek van de Buendia's over me heen te laten glijden. Geweldig vond ik het!! Daaagen aan een stuk zat ik met mijn neus tussen de vele pagina's, vaak schuddebuikend van het lachen of in elkaar stuikend van medeleven.
Ik had het natuurlijk veel te vroeg uit, weeeeken voor de eerste bijeenkomst van de leesclub, dus las ik het gewoon nog eens. Ik kon er geen genoeg van krijgen.

Groot was dan ook mijn verbazing dat weinigen mijn enthoesiasme deelden. Maar ja, daarom was ik hier. Om te begrijpen.

Het tweede boek kon me maar matig bekoren. 'Het Meten van de Wereld' van Daniel Kehlman is een pseudo-historisch werk over 2 Duitse geleerden, Alexander von Humboldt en Carl Friedrich Gauss. Beide figuren deden me niets. Ik kreeg het warm noch koud en het kon me eigenlijk niet veel schelen wat ze dachten en deden. Mijn verbazing dat de anderen het wel goed vonden was iets minder groot dan vorige keer.

Gisteren bespraken we dan 'De Liefde van een Goede Vrouw', een bundel kortverhalen van een gereputeerd Canadees schrijfster, Alice Munro.
Kortverhalen, toch wel lastig. Bijna de moeite niet om je te verdiepen in de personnages, want voor je het weet zijn ze weer weg.
Kwam dan nog bij dat de schrijfster bij de meeste verhalen de lezer in het ongewisse liet over de afloop. Vooral het eerste verhaal, het titelverhaal, had een open einde zo groot als de Grand Canyon.

Er is een opticien dood teruggevonden in zijn auto in een meer en de zaak wordt geklasseerd als een ongeluk. Tot een terminaal zieke vrouw net voor ze sterft aan haar verpleegster vertelt dat haar man de opticien heeft vermoord. Het verhaal lijkt zo ongelooflijk en vergezocht dat de verpleegster twijfelt en op een zeer onverantwoorde manier de 'waarheid' uit de man wilt krijgen. Ze vraagt hem met haar het meer op te varen onder het mom dat ze een foto wil maken, en dan zal ze hem, in het midden van het water vlakaf de vraag stellen, deed hij het of deed hij het niet?
Als de man het niet gedaan had, was er geen vuiltje aan de lucht. Maar als hij de moord wel gepleegd had, had hij 2 opties. Ofwel alles opbiechten en met zichzelf in het reine komen, ofwel van de weeromstuit de verpleegster vermoorden.

Het boek eindigt wanneer de man en de verpleegster naar het bootje wandelen bij valavond.

"Rupert verdween tussen de wilgen om de roeispanen te zoeken. Even later zag ze hem niet meer. Ze liep dichter naar de kant en haar kaplaarzen zakten een eindje in de modder en hielden haar daar vast. Als ze haar oren spitste kon ze Rupert nog horen bewegen in het struikgewas. Maar als ze zich op de wiegende boot concentreerde, op dat lichte en heimelige wiegen, dan leek het alsof alles in de wijde omtrek stil was geworden."

Einde.

Stapt ze in de boot? Stelt ze hem de vraag? Heeft hij de opticien vermoord? Hoe loopt het af?
Geen idee.
Da's toch om te rotten zoiets!! Als je dan zo'n kort verhaaltje schrijft, maak het dan tenminste af.

Veel boeken of films gaan de mist in tegen het einde. Het lijkt me nu wel bijzonder moeilijk om anderhalf uur, of een paar 100 bladzijden, de kijker dan wel lezer te kunnen boeien, prikkelen, ontroeren, shoqueren en het verhaal toch tot een bevredigend eind te brengen.
Denk maar aan de Da Vinci code, een boek met een rotvaart dat leest als een trein en dan in de laatste pagina's helemaal ontspoort. Al de magie verdwijnt, de verwondering, de openbaring, ... En je blijft als lezer ontgoocheld achter. Tenminste, ik toch.

Of die film 'The Piano', met Holly Hunter en Harvey Keitel. Hunter speelt een pianiste die sinds haar 6e jaar geen woord meer heeft gesproken en enkel gevoelens heeft, krijgt, toont, wanneer ze op haar piano speelt.
De plot is me maar vaag bijgebleven, maar er is die ene scene die op mijn netvlies gebrand staat.
Ze zit in een reddingssloep met haar dochter, haar minnaar en haar piano, maar het dreigt fout te gaan. Ze doet teken dat de piano overboord gegooid moet doch wanneer dat gebeurt, draait ze express haar voet in een touw dat aan de piano hangt en wordt mee naar de bodem van de oceaan gesleurd.
De piano komt onzacht neer op de bodem van de zee, en zij hangt daar met haar voet in dat touw, een meter of anderhalf boven die piano, in haar opwellende duistere jurk, wapperende haren. De laatste luchtbelletjes stijgen op uit haar mond, en dan is ze stil.
'Wat een geweldig einde!!!!' dacht ik terwijl de tranen in mijn ogen sprongen. Geniaal!!

Maar ineens komt ze weer tot leven. Ze rukt zich los, en spartelt naar de oppervlakte.
In een volgende scene zit ze in een mooi huis piano te spelen, met een ijzeren wijsvinger. Die had haar minnaar voor haar gemaakt nadat haar man de echte had afgesneden zodat ze niet meer zou kunnen spelen. Ni meer of ze praatte weer ook, dat ben ik vergeten.
Pfffft, stom Amerikaans Happy End.

Ik dacht aan een mooi stuk van Herman De Coninck dat ik jaaaren geleden gelezen heb, en nooit vergeten.

In de film Falling in Love worden Meryl Streep en Robert de Niro verliefd op elkaar. Ze zijn getrouwd, niet met elkaar, dus een affaire is uitgesloten. Ze verzetten zich tegen hun gevoelens en gaan elk hun eigen weg.
Een jaar later komen ze elkaar terug tegen in de boekhandel waar ze mekaar voor het eerst zagen. Ondertussen beiden gescheiden, maar dat weten ze natuurlijk niet van mekaar.
Ze zeggen mekaar gedag, wisselen wat beleefdheden uit en bij het verlaten van de winkel gaat ieder zijn eigen weg.
Een perfect einde vond Herman, en ik ben het helemaal met hem eens.
Maar de film was nog niet afgelopen. Meryl kijkt nog eens om, Robert ook, en ze rennen elkaar tegemoet en vallen in elkaars armen. Happy End.
Bweeeeirk!!!

Herman schrijft hoe hij de videoband terugspoelt naar het stuk waar ze de boekhandel verlaten, en elk een andere kant op wandelen. Dan drukt hij op Erase.
Ziezo, hij heeft zijn perfecte einde.

Ik dacht terug aan Alice Munro en haar verhaal. In de leesclub gisteren zei ik "Ik zou het veel sterker vinden moest het verhaal als volgt eindigen:

"... Maar als ze zich op de wiegende boot concentreerde, op dat lichte en heimelige wiegen, dan leek het alsof alles in de wijde omtrek stil was geworden.
En het laatste wat ze voelde, was een keiharde klap tegen haar hoofd met een roeispaan. Toen werd alles donker."

André, mijn buur in de leesclub bulderde het uit van het lachen. "Geweldig," zei hij. "Schrijf het er toch gewoon zo bij in het boek!"
Bij deze.


Ik wil u het stukje van Herman niet onthouden, tenminste, een fragment eruit:

"Falling in love gezien, op video natuurlijk, met Meryl Streep en De Niro. Vandaar deze bedenkingen. Een mislukte remake van Brief encounter, had ik ergens gelezen. Een hele goeie remake, vind ik, met een mislukt slot.
Een gedurfde film: zonder bedscène, zonder spannende achtervolgingen. Er wordt door Streep en De Niro heel overtuigend geaarzeld en zwijgend gezucht. Daar mag een film van mij anderhalf uur over doen.

Het gaat over twee mensen die op elkaar verliefd worden, maar omdat ze getrouwd zijn willen ze er niet aan toegeven. Juist omdat ze zich verzetten, wordt hun liefde onoverkomelijk. Als De Niro zijn vrouw opbiecht dat er een andere vrouw is die hij dagelijk op de trein ziet, maar dat er verder niets gebeurd is, reageert zij meteen: dàt is pas erg. Een verhouding, tot daaraantoe, maar een platonische, daar valt niet tegenop te neuken. Om zijn huwelijk te redden en om Streep niet meer te zien, neemt hij een job aan in Texas. Streep zelf is inmiddels bij hààr man eveneens door de mand gevallen: hij heeft haar aan de telefoon 'adieu' horen zeggen, dat was duidelijk genoeg. Er is niets gebeurd, en toch gaan beide huwelijken eraan kapot. Zo allesomvattend is dat niets.

De volgende Kerstmis is De Niro opnieuw in New York. Twee scènes zijn precies het omgekeerde van de beginscènes: De Niro luncht met een vriend die hem vraagt hoe het gaat. In het begin van de film was de vriend scheidende en De Niro gelukkig getrouwd. Nu is De Niro scheidende en de vriend staat op het punt om te hertrouwen.
Idem met Streep en haar beste vriending. Vervolgens ontmoeten De Niro en Streep elkaar opnieuw in de boekhandel waar ze elkaar precies een jaar voordien, bij de kerstinkopen, leerden kennen. Volgen beleefdheidsfrases en misverstanden. Alleen de kijker weet op dat moment hoeveel ze van elkaar houden, zijzelf niet. Je bent als kijker geneigd om zoals bij Jan Klaassen te gaan roepen. Maar je kunt moeilijk, in plaats van: pas op, kijk achter je! gaan roepen: 'Zoen elkaar dan toch, godverdomme!'
In elk geval had de film daar moeten eindigen.
Daar eindigt hij bij mij ook: op mijn video heb ik het idiote happy end uitgewist. Ik heb een meersterwerkje dat niet bestaat."

Voor het hele stuk gaat u hier maar eens neuzen. Essay nr 4.


En hieronder een clip van The Piano. Mijn 'perfecte einde. Doe uzelf een lol en klik op de pauzeknop rond 1:25.